VOP, VP en AVP: wat is het verschil?

Werk je aan elektrische installaties of aan het net van een netbeheerder? Dan kom je de afkortingen VOP, VP en AVP steeds tegen. Ze zeggen welk werk je mag doen. Hier lees je wat ze betekenen, wie ze geeft en welke andere rollen er zijn.

Wat is een aanwijzing?

Een aanwijzing is een schriftelijk stuk. Daarin staat welk werk je mag doen, aan welke installaties en met welke verantwoordelijkheid. De basis staat in de wet. Volgens het Arbobesluit (artikel 3.5) mag elektrotechnisch werk waarbij gevaar kan ontstaan alleen worden gedaan door mensen die deskundig, voldoend onderricht en bevoegd zijn. Met een aanwijzing word je bevoegd.

Hoe dat werkt, staat in de norm NEN 3140. Die gaat over installaties tot 1000 volt wisselspanning. In een aanwijzing staan onder meer je naam, je rol, de ingangsdatum, de installaties en de werkzaamheden. Jij en degene die je aanwijst zetten er allebei een handtekening onder.

Wie geeft de aanwijzing?

Je werkgever, of iemand aan wie de werkgever die taak heeft gegeven. Die kijkt of je genoeg kennis, ervaring en de juiste middelen hebt. Een diploma of cursus alleen is daarvoor niet genoeg.

In de netten van netbeheerders gelden extra regels van Netbeheer Nederland: de BEI BLS voor laagspanning en de VIAG voor gas. Bedrijven die deze regels niet hebben ingevoerd, bijvoorbeeld uitzendbureaus, en zzp'ers kunnen daar zelf geen aanwijzing geven. Dan doet de hoofdaannemer of de netbeheerder dat. Jezelf aanwijzen mag in die netten niet.

De rollen op een rij

• VOP (voldoend onderricht persoon). Je bent geïnstrueerd voor bepaalde taken en kent de risico's daarvan. In je aanwijzing staat precies welke taken dat zijn. In het net van een netbeheerder ben je als VOP aangewezen als assistent of voor een klein aantal elektrotechnische taken.
• VP (vakbekwaam persoon). Je werkt zelfstandig. Je schat zelf de gevaren in, neemt de juiste maatregelen en bent verantwoordelijk voor je eigen werk.
• AVP (allround vakbekwaam persoon). Deze aanwijzing staat niet in NEN 3140, maar wel in de BEI BLS en de VIAG. Een AVP mag breder werk doen dan een VP. Een AVP LS-distributie mag bijvoorbeeld al het werk doen in stations, netkasten en netten voor laagspanning. Voor het examen vraagt de BEI BLS een hoger opleidingsniveau dan voor een VP.
• Werkverantwoordelijke (WV). Heeft de leiding over het werk en zorgt dat het veilig verloopt: organiseren, instrueren en toezicht houden. In de netten doet de werkverantwoordelijke zelf geen montagewerk. Werken er meer mensen aan een klus, dan wijst hij per werk een ploegleider aan. Dat is een VP of AVP die de leiding op de werkplek heeft.
• Installatieverantwoordelijke (IV). Is eindverantwoordelijk voor de veilige bedrijfsvoering van een installatie of net. Bij werk in het net van een netbeheerder is de IV in dienst van die netbeheerder.

Certificaat en aanwijzing zijn twee dingen

Voor werk in de netten van netbeheerders heb je eerst een persoonscertificaat nodig. Dat haal je met een examen en het is drie jaar geldig. Daarnaast zijn onder meer VCA en voldoende ervaring nodig. Pas dan kan je werkgever je aanwijzen. Verloopt je persoonscertificaat, dan vervalt ook je aanwijzing.

Let ook op het werkveld. Een aanwijzing geldt voor bepaalde installaties en taken. Een VP voor meterkasten mag ander werk doen dan een VP voor netten. Lees dus altijd goed wat er op jouw aanwijzing staat.

Bij Chaara geef je bij je aanmelding aan welke certificaten en welke aanwijzing je hebt; bij de kennismaking nemen we ze samen door.